ئارقا سۇپىغا كىرىش || يازما يوللاش|| يازما باشقۇرۇش || ئىنكاس باشقۇرۇش|| سەھىپە باشقۇرۇش || ھۆججەت باشقۇرۇش || ئۇلانما باشقۇرۇش || بلوگ تەڭشەش|| ئۇسلۇپ ئالماشتۇرۇش|| زىيارەت ستاتىستىكىسى
  • 2009-06-16

    سىنىڭ ئەبگالىقىڭدىن ئانا تىل خورلاندى! - [تەرمىلەر]

    版权声明:转载时请以超链接形式标明文章原始出处和作者信息及本声明
    http://www.blogbus.com/attirgul-logs/41096659.html


    ئانا تىل سۆزلىگۈچىنىڭ سالاھىيىتىنى بەلگىلەپ بېرىدۇ
    ئانا تىلىنى يوقاتقان مىللەت تارىختىن غايىب بولىدۇ.
    ئانا تىل ھاياتلىق، مەرىپەت ۋە مەدەنىيەتنىڭ بەلگىسى
    ئۇيغۇر تىلى ئۇيغۇرلۇقىمىزنىڭ بىردىن بىر بەلگىسى.

    تىلىمىز يېقىنقى زاماندىن بېرى ئەشەددى ھۇجۇمغا ئۇچراپ كەلدى، تىلىمىزغا قىلىنغان ھۇجۇم مەدەنىيىتىمىز ۋە دېنىمىزغا قىلىنغان ھۇجۇمنىڭ بىر قىسمىدۇر بەلكى ئۆزىدۇر. ئۇيغۇر تىلىمىز مەدەنىيەت تىلى بولۇپلا قالماستىن قۇرئان كەرىمىنى ئوقۇش ۋە تىز ئۆگىنىشكە ياردەم بېرىدۇ.
    يات مەدەنىيەت ساھىبلىرى تىلىمىزنىڭ ھازىرقى زامانغا ماسلىشىش ۋە مەدەنىيەتنىڭ يېڭى ئاتالغۇلىرىنى ئىپادىلەش ئىقتىدارىدىن شەكلەندۈرۈپ، تىلىمىزنى ئەيىبلىمەكتە. ئىچكى تەرەپ(روھى تەرەپ)تىن مەغلۇپ بولغۇچىلار ئۇيغۇر تىلى ئارقىدا قېلىشىمىزنىڭ بىر سەۋەبى دەپ قارايدۇ
    مەكتەپلىرىمىز ئوقۇغۇچىلار بىلەن ئانا تىلىمىز ئارىسىدا دوستلۇق ئالاقىسىنى تۇرغۇزالمىدى، كىچىكىدىن تارتىپ ئانا تىلىدا بىر نەرسە ئوقۇشقا قىزىقتۇرۇشتا نەتىجە قازىنالمىدى
    مىسال ئالساق ئۇيغۇرنىڭ كىچىك بالىسىنى خەنزۇلار ئارىسىغا قوشۇۋەتسەك تىلى خەنزۇچە چىقىدۇ، خەنزۇنىڭ كىچىك بالىسىنى ئۇيغۇرلار ئارىسىغا قوشۇۋەتسەك ئۇ بالىنىڭ تىلى ئۇيغۇرچە چىقىدۇ
    "ئۇيغۇر تىلى يېڭى ئىلىم-پەنلەرنى ئۆزلەشتۈرۈشكە قادىر بولالمايدۇ"دېگەن گۇمان جىڭدا توختىمايدۇ، چۈنكى خەلقئارالىق تىلشۇناس ئالىملار-تىل ئىگىلىرى ئىرادىلىك بولىدىكەن-ھەر قانداق بىر تىل قايسى پىكىر بولسۇن ئىپادىلەشكە قادىر بولالايدۇ دەپ قارايدۇ. مىسال ئالساق، تىل بىلەن تۈرلۈك پۇللار ئارىسىدا ئوخشاشلىق تېپىلىدۇ،بىز ئېلىم-سېتمىدا ئىشلىتىدىغان پۇل ئىقتىسادشۇناسلارنىڭ نەزىرىدە سېتىۋېلىش قۇۋۋىتىنىڭ بەلگىسى، قەغەز پۇل ياكى مەدەننىڭ ھەقىقىي قىممىتى سېتىۋېلىش كۈچىگە نىسبەتەن يوقىلاڭ نەرسىنىڭ ئورنىدا تۇرىدۇ. قەغەز پۇلنىڭ بېسىلغان قەغەزنىڭ قىممىتىدىن ئارتۇق قىممىتى بولمايدۇ، ئالتۇن-كۈمۈشنىڭ بەلگىلەكلىك قىممىتى بولىدۇ.لېكىن ئالتۇن-كۈمۈش باشقا مەدەنلەرگە سېلىشتۇرغاندا ٭٭٭ئۈرۈش(چىداملىق)تەرەپتىن قىممىتى تۆۋەن بولىدۇ.پۇلنىڭ ھەقىقىي قىممىتى شۇ پۇل بىلەن مۇئامىلە قىلىۋاتقان جەمئىيەتنىڭ پۇلغا قوشىدىغان سۈپىتىدۇر. (مارىبوينىڭ"ئىنسانلار تىلى" نامىلىق كىتاۋىنىڭ 22-بېتىگە قاراڭ)
    تىلنىڭ قىممىتىمۇ شۇنىڭغا ئوخشاش، شۇنىڭ ئۈچۈن تىل ئىگىلىرىنىڭ تىلىغا ئېسىلىشى، تىلىنى راۋاجلاندۇرۇشى، ئۆز-ئارسىدا ئانا تىلى بىلەن پاراڭلىشىشى، ئانا تىلىنى ھۆرمەتلىشى، تىلىنىڭ تەرەققىياتقا ماسلىشالايدىغانلىقىغا ئىشىنىشى، كۆز قارىشى ۋە تۇيغۇللىرىنى ئانا تىلى بىلەن ئىپادىلىشى ۋە تۇرمۇشنىڭ ئاددىي ئىشلىرىدىن تارتىپ مۇرەككەپ پەلسەپىۋى مەسىلىلەرگە قەدەر ئىشلاردا ئانا تىلى بىلەن ئىپادىلىشى لازىم. شۇنداقلا تىلنىڭ قىممىتى ئىدىيە مەبلىغى ۋە مەدەنىيەت ئاساسىنى ئىپادىلەشتە كۆرئۈنىدۇ.تىلىمىزنىڭ قىممىتىنى بىلمەيدىغان نادانلار تىلىمىزنى ئالماشتۇرۇشنى تەلەپ قىلىدۇ.
    مەشھۇر تىلشۇناس فرانسىيىلىك ئالىم"فىندىرىس"مۇنداق دەيدۇ:"ئەمەلىيەتتە بىز قايسى بىر تىلنىڭ بىر پىكىرنى ئىپادىلىمەكچى بولغان ئىنساننىڭ خىزمىتىنى قىلىشتىن ئاجىز كېلىشىنى بىلمەيمىز. ئۇنداقتا ئەسەرلىرىدىكى ۋە تارىخىدىكى كەمچىللىكىنى ئانا تىلىغا ئارتىپ قويىدىغان ئاجىز ئاپتورلارنىڭ سۆزلىرىنى ئاڭلاپ يۈرمەيمىز، ئەسلىدە كۆز قارشىنى ئانا تىلى بىلەن ئىپادىلەشتىن ئاجىز كەلگەن مۇشۇ ئاپتورلار ئانا تىلنىڭ ئاجىزلىقىدىن مەسئۇل" دەيدۇ.(فىندىرىسنىڭ"تىل" دېگەن كىتابنىڭ 421-بېتىگە قاراڭ)
    ئارىمىزدىكى روھى مەغلۇبىيەتكە ئۇچرىغانلار تىلىمىزنى ئەيىپلايدۇ، ھالبۇكى ئېيىپ تىلىمىزدا ئەمەس، شۇ تىلنى ئىستېمال قىلغۇچى بىزدە.بىزدە ئىرادە بولىدىكەن تىلىمىز ھەر قانداق مەزمۇننى ئىپادىلەشتىن ئاجىز كەلمەيدۇ. ئانا تىلىنى قائىدىللىرى بىلەن بىلىدىغان كىشى كۆڭلىدىكى كۆز قارشىنى ئىپادىلىيەلەيدۇ.شۇنداق دېيەلەيمىزكى، بىز ئەزىز بولساق تىلىمىز ئەزىز بولىدۇ، بىز خار بولىدىكەنمىز تىلىمىز خارلىنىدۇ.
    تۈركلەر مۇستەپا كامال دېگەن ئىسلامغا ئۆچ ئازغۇننىڭ تەسىرى بىلەن ئوسمانىيە ئانا تىلىنى لاتىن ھەرپىگە ئالماشتۇرغانىدى، ئۇلار ھازىر ھاۋاغا ئېسىلىپ قالدى، چۈنكى بۈگۈنكى تۈركلەر ئۆتمۈشىدىن بىر نەرسىنى بىلمەيدۇ. ياۋروپاغا تەۋەمۇ ياكى شەرققە تەۋەمۇ؟بۇنىڭدىمۇ ھەيران. لاتىن ھەرپىنى تاللاپ غەربكە يېقىنلىشالمىدى.تۈرك تەرەققىياتى1957-يىلى ئەنگلىيە مۇستەملىكىسىدىن قۇتۇلغان مالايشىيانىڭ تەرەققىياتىدىن پەرقىلىنىپ كەتمەيدۇ.مالايسىئا تەرەققىيات جەھەتتە تۈركىيىنىڭ ئالدىدا تۇرىدۇ،ئىقتىسادى تەرەققىياتى كۆپ يۇقىرى.
    ئۇنداقتا تۈركىيە تىل ياكى يېزىق ئۆزگەرتىپ نېمە پايدا ئالدى، تۈركىيە تارىخ بويى مۇستەملىكە ئاستىغا چۈشۈپ باقمىغان بىر دۆلەت،ئۇنىڭ ئۈستىگە ئوسمانىلارنىڭ پۈتۈن بايلىقى مۇستاپا كامالنىڭ قولىدا قالدى، شۇنداقتىمۇ تۈركىيىنىڭ ھالى قانچىلىك؟؟؟دېمەك، مۇستاپا كامال تۈركىيە تەرەققىياتىنى مەقسەت قىلماي، تۈركلەرنىڭ مۇسۇلمانلىقىنى ئەبجەش قىلىشنى مەقسەت قىلغان.بولمىسا ئەركىن دۆلەت، پۈتۈن ئىمكانىيەت قولىدا تۇرۇپ، مەدەنىيىتى ۋە يېزىقىنى ئالماشتۇرۇپمۇ مالايسىسيەچىلىك بولالمىدۇغۇ؟ گەدىنىدىكى 30 مىليارد دوللاردىن ئارتۇق قەرزىچۇ تېخى؟...
    دېمەك، مۇستاپا كامال ئىسلامغا ھۇجۇم قىلىشتا بىرىنچى قېتىم ئانا تىلنى ئۆزگەرتىش ئارقىلىق ئۇسۇل ئىشلەتكەن
    "ئانا تىلىمىز زامان تەرەققىياتى بىلەن ماسلاشمايدۇ"دېگەن كۆز قاراش ئەقلى كېسەللىكتۇر.خەنزۇ تىلى يېقىنقى زامانغىچە خەلقئارار تىللارغا نىسبەتەن ئۆلۈك تىل قاتارىدا مۇئامىلە قىلىناتتى، ئىلىمىز جۇڭگونىڭ سىياسىتى ۋە ئىقتىسادى جاللىنىپتى خەنزۇ تىلى جانلادى، ئىلىمىز جۇڭگو رۇسىيىدىن كۆپ پايدىلاندى، لېكىن رۇس تىلىنى خەلق تىلى قىلمىدى.
    دېمەك، خەنزۇ مىللىتى جانلاندى تىلى جانلاندى، ئۇنداقتا سەن ئەزىز بولساڭ تىلىڭ ئەزىز بولىدۇ، سەن خار بولساڭ تىلىڭ خارلىنىدۇ.
    ئىنگلىز تىلىمۇ شۇنداق، ئەنگلىيە بىلەن ئامېرىكىنىڭ سىياسىتى ۋە ئىقتىسادى دۇنيادا ئۆرلىدى، شۇنىڭغا ئەگىشىپ ئىنگلىز تىلى خەلقئارا تىلىغا ئايلاندى، يېقىنقى زامانغىچە ئەرەب تىلى دۇنياۋى تىلنىڭ بىرسى ئىدى، ئەرەبلەرنىڭ ھالى تۆۋەنلىشىپتى ئەرەب تىلى قىممىتىنى كۆپ يوقاتتى، تىل ئىختىساسلىرى ئەرەب تىلى 2020-يىلى دۇنياۋى تىلغا ئايلىنىدۇ دەپ باھا بەرمەكتە
    ئەگەر ئىنگلىز ياكى خەنزۇ تىلى تەرەققىيات تىلى، باشقا تىللار تەرەققىيات تىلى بولالمايدۇ دېسەك، ئۇنداقتا ياۋروپادا نۇرغۇن دۆلەتلەر بار، ئۇلار ياۋروپادا ياشاپ تۇرۇپمۇ ئانا تىلىنى تاشلىمىدىغۇ؟ مائارىپىنى ئانا تىل ئاساسىدا تۇتۇپ ماڭدىغۇ؟ مەسىلەن، گوللاندىيە نوپۇزى ئانچە كۆپ ئەمەس، لېكىن ئۇلار ئانا تىلىنى تاشلىمىدى.
    دېمەك، سەن ئەزىز بولساڭ تىلىڭ ئەزىز بولىدۇ، سىنىڭ مەدەنىيەت يارىتىشقا سالاھىيىتىڭ توشقاندا ئانا تىلىڭنىڭ مەدەنىيەت يارىتىش سالاھىيىتى ئەسلىگە كېلىدۇ. سەن مەسىلىنى ئانا تىلىمىزدا قويماي ئۆزۈڭدە قوي ئەبگار!سىنىڭ ئەبگالىقىڭدىن تىلىمىز راۋاجلانمايۋاتىدۇ.سىنىڭ ئانا تىلىڭغا تۇزكورلۇقۇڭدىن ئانا تىلىمىز خورلىنىۋاتىدۇ...
    مەن باشقا تىل ئۆگىنىشكە قارشى ئەمەس، دۇنياۋى تىللارنى ئۆگىنىشنى تەشەببۇس قىلىمەن، بۈگۈنكى زاماندا ئىلىم-پەن تىلىنى ئۆگىنىش پەرزنىڭ دەرىجىسىگە كېلىپ قالدى. لېكىن ئانا تىلنى بىرىنچى ئورۇندا قويۇپ تۇرۇپ مۇئامىلە قىلىشىڭنى تەلەپ قىلىمەن
    ماددىي جەھەتتىن تەرەققىي قىلغان غەرب مەدەنىيىتىنى قوبۇل قىلغان ياپون ئانا تىلىنى ۋە قالاق ئۆرپ-ئادەتلىرىنى ھازىرغىچە ساقلاپ كەلمەكتە.ئانا تىلىمىز تەرەققىياتتىن ئاجىز كېلىدۇ دېگەن كۆز قارشىڭ دۇنيا تىل تەتقىقاتچىلىرى مىزانىدا توختىمايدۇ، ئەسلى سەن تىلىڭنىڭ قىممىتى، قۇدرىتى ۋە ئىمكانىيىتىنى بىلمەيسەن، چۈنكى سەن ئانا تىلىنى ياخشى بىلىدىغان ئۇيغۇردەك ئويلىمايسەن، چۈنكى سەن ئۆز ئەقىدەڭ ۋە مەدەنىيىتىڭگە خىيانەت قىلغانلىقىڭ ئۈچۈن تىلىڭغا خىيانەت قىلىش پىكرىنى ئوتتۇرىغا قويىسەن ياكى قوللايسەن...چۈنكى سەندە مەھمۇد قەشقىرى، يۈسۈپ خاس ھاج