ئارقا سۇپىغا كىرىش || يازما يوللاش|| يازما باشقۇرۇش || ئىنكاس باشقۇرۇش|| سەھىپە باشقۇرۇش || ھۆججەت باشقۇرۇش || ئۇلانما باشقۇرۇش || بلوگ تەڭشەش|| ئۇسلۇپ ئالماشتۇرۇش|| زىيارەت ستاتىستىكىسى
  • 2009-06-30

    غايە-ئېيتىقاد ۋە ئۇنىڭ ئەھمىيىتى توغرىسىدا ئەقلىي تەپەككۇر - [ماقالا ۋە ئوبزور]

    版权声明:转载时请以超链接形式标明文章原始出处和作者信息及本声明
    http://www.blogbus.com/attirgul-logs/41676821.html

    ئېيتىقاد- كىشىلەرنىڭ مۇئەييەن شەيئى، مەلۇم ئىدىيە-مەسلەك، ئېزىزم، تەشەببۇس، ئىدىيە ئىقىم،ئىدىلوگىيە-پىكىر سېستىمىسى ۋە مۇئەييەن شەيئى ياكى ئۇنىڭ بارلىق تەرەپلىرى ۋە ياكى مۇئەييەن تەرىپىگە (قىسمەن تەرىپىگە) قارىتا چەكسىز ئېشىنىش،تەلپىنىش-ئىنتىلىش،چوقۇنۇش، ھۆرمەتلەش، ئىتائەت قىلىش ۋە شەرتسىز بوي سۇنۇش ئاساسىدا شەكىللەنگەن  تەۋرەنمەس چىن ۋە پاك ئەقىدىنىڭ ئادەم ۋۇجۇدىدىكى ماھىيەتلىك ئىپادىسى ئېيتىقاد دەپ ئاتىلىدۇ.
    ئېتىقاد ئىنساننى مەخلۇقتىن پەرىقلەندۈرۈشتىكى ماھىيەتلىك ھەم تۈپكى بەلگۈلىرىنىڭ بىرى .ئۇ ئىنساننىڭ بارلىق كۈچ قۇردىتىنىڭ قۇۋۋەت مەنبەسى، روھى ئومرۇتقىسى ۋە مەنىۋىي تۈۋرىكى. ئىيىقاد  ئىنساننىڭ ئىجتىمائى خاسلىقى،شۇنداقلا ئىنسان ۋۇجۇدىدىكى ساماۋىي ئاڭ ۋە غايە. ئادەم ئۇنىڭدىن ئايرىلسا ئىنسانىيلىقتىن ئايرىلغان بولىدۇ.  ئۇنداق ھايات ياشاشقىمۇ ئەرزىمەيدۇ ھەم كۈچسىز -مەنىسىز بولىدۇ. ئېيتىقاد ئىنساننىڭ مەنىۋىي تۈرۈكى،«ئادىمى بىنا »نىڭ خا- تۈۋرىكى ۋە ئادەمدىن ئىبارەت دەرىجىدىن تاشقىرى  مەخلۇقنىڭ ئۇمرۇتقىسى ھەم يىلىكى، ئادەمنىڭ  ھايات ماياكى كۈچ-قۇدرىتى ھەم ئىنىرگىيىسىنىڭ ئەسلى كىلىش مەنبەسى ۋە ھەركەتلەندۈرگۈچ كۈچى.
    ئېيتىقاد جەھەتتىكى توغرا تاللاش ۋە ئىدراكى ئاساستا تۇرغۇزۇلغان توغرا ئېيتىقاد كىشى ۋۇجدىنى كۈچ قۇۋۋەتكە تولدۇرۇپ، ئادەمنى پارلاق كىلەچەك ۋە يۈكسەك ئىدىۋىي مەنزىلگە باشلاپ بارسا؛ ئېيتىقاد جەھەتتىكى خاتا تاللاش، ئېيتىقادسىزلىق ياكى خاتا ئېيتىقاد كىشىنى روھى ۋاكوملۇق ۋە مەنىۋىي چۈشكىنلىك، خۈنۈكلىك ۋە ھالاكەتكە باشلاپ بارىدۇ.
    غەيە ئۇ بىر بايراق.يەنى كىشىلەر نىڭ ئۆز ئېيتىقادى ئۈچۈن بەلگۈلىگەن ئىستىراتىگىيەلىك تىرىشىش نىشانى. ئىيتىقاد نىسبەتەن تۇراقلىق غايە بولسا تۇراقسىز-ئۆزگىرىشچانلىققا ئىگە.
    ئادەم نىمىگە ئېيتىقاد قىلىشتىن قەتئى نەزەر ئۆز ئېيتىقادىنى جەزمەن قەدىرلىشى،ئېيتىقادى مۇستەھكەم بولىشى كىرەك. جۈملىدىن كۆڭلىگە بۈيۈكلىك ۋە ئۇلۇغۋار ئىشلارنى پۈككەن،ئىنسانى تاكاممۇللۇققا ئىنتىلگچى ھەرقانداق كىشىدە ئەڭ ئاۋال مۇستەھكەم بولغان تەۋرەنمەس بىر ئېيتىقاد بولىشى كىرەك. ئۇنداق بولمايدىكەن يۇقۇرقىلارنىڭ ھەممىسى پەقەت ئۇلۇغۋار قۇرۇق گەپتىنلا ئىبارەت، خالاس. غايە-ئېيتىقادنىڭ كىشى ۋۇجدىدىكى مەرەكەزلىك ئىپادىسى. غايە بىلەن ئىيتىقادنىڭ مۇناسىۋىتى جەھەتتە ئېيىتىقاد بىرلەمچى ،غايە ئىككىلەمچى، ئىيتىقاد يىتەكچى غايە بىقىنغۇچى ۋە ئەگەشكۈچىلىك مۇناسىۋەتتە بولۇپ، غايە ئىيتىقاد ئۈچۈن خىزمەت قىلىدۇ ۋە مۇئەييەن ئېيتىقادنى ئۆزىگە مەنبە ھەم يىتەكچى قىلغان بولىدۇ.يەنى كىشىلەردە ئاۋال مۇئەييەن بىر خىل ئېيتىقاد تۇرغۇزۇلغاندىن كىيىن، ئاندىن شۇ ئېيتىقاد ئۈچۈن كۆرەش قىلىش-تىرىشىشتەك بىر خىل ئۇلۇغۋار ئىستەك ۋە نىشان شەكىللىنىدۇ. دەل مۇشۇ خىل ئىستەك –نىشان ۋە بۈيۈك مەخسەت غايە دەپ ئاتىلىدۇ.
    ئېيتىقادسىز ياكى ئېيتىقادى سۇس-مۇجۈمەل ئادەملەرنىڭ ھەممىسى ۋىجدانسىز، غۇرۇرسىز، ئىككى يۈزلىمىچى ئادەملەر تىپىدىن بولۇپ، بۇنداق ئادەملەر تولىمۇ قۇرقۇنۇشلۇقۋە خەتەرلىك بولىدۇ. ئېيتىقادسىز ئادەم كۈچسىز-جانسىز، ئەھمىيەتسىز مەنىسىز-زەبۇن ھالدا باشقا تۆۋەن دەرىجىلىك ھايۋاناتلار ياكى دالىدا ئۆسۈۋاتقان بىر تال گىيادەكلا قەدىر-قىممەت ھەم ئاۋۇلۇ نىشانسىز ئۆتىدۇ.  ئادەمدە قانداق ئېيتىقاد بولسا شۇنداق دۇنيا قاراش ۋە قىممەت قارىشىبولىدۇ. ئۇ ئادەمنىڭ كىشىلىك تۇرمۇش ئەقىدىسى ۋەئۆز ھاياتىدىكى كۆرەش نىشانى ھەم ئىنتىلىشىنى بەلگۈلەيدۇ.  شۇنىڭ ئۈچۈن ھەر قانداق بىر ئادەم مۈكەممەل ئادەم بولۇش ئۈچۈن مەيلى نىمىگە ئىشەنسۇن ۋە ئېيتىقاد  قىلسۇن،ھەتتاكى ئۇ بىر تۈپ گىيا چاغلىق نەرسىگە ئېيتىقاد قىلغان تەقدىردىمۇ ئۆز ئېيتىقادىنى جەزمەن قەدىرلىشى ۋە ئۇنىڭدا چىق تۇرىشى، ئۇنىڭغا كۇچلۇق بىر تەلپىنىش ئىنتىلىش روھى بولىشى، ئۆز ئېيتىقادىنى قەدىرلىشى،ئۇنىڭغا ئىدراكى مۇئامىلە قىلىشى، ئۇنىڭغا كەم ئەقىلسىزلىك، ۋاپاسىزلىق، شەخسى ھىسيات ۋە سوبىكتىپ قىزغىنلىق بىلەنلا مۇئامىلە قىلماسلىقى لازىم. ئېيتىقاد سىز لىق ۋە ئېيتىقادى مۇستەھكەم بولماسلىق ئادەم ئۈچۈن  ئوخشاشلا  ھەممىدىن قورقۇنچۇلىق ۋە خەتەرلىك. ئېيتىقادسىز ئادەم ياكى ئېيتىقادى تۆۋەن ئادەم خۇددى چۇشقا قوتىنىدىكى مەخلۇقتىن قىلچە پەرىقلەنمەيدۇ،بۇنداق ئادەملەر خۇددى يىپى ئۈزۈلگەن لەگلەك